Search
Search Menu

Column

Het Verhaal gaat …

In onze christelijke traditie staat één boek centraal, de Bijbel. Voor protestanten is de Bijbel zelfs het enige normatieve verhaal over God en mens.

Het lezen van die Bijbel gebeurde vroeger bij mijn ouders met vaste regelmaat. Mijn vader sloeg zelfs de stamregisters en spijswetten niet over, want het was allemaal Gods woord. Wij houden die regelmaat thuis nog steeds vol, maar er sluipen ook andere, meer eigentijdse teksten binnen. Daar wil ik het hier over hebben.

 

De Bijbel is een heel diverse verzameling boeken die in vele eeuwen zijn opgetekend. Ze zijn ook niet vanuit één samenvattende visie geschreven. Als verslag van menselijke ervaringen met God vinden wij in de Bijbel uitingen van zowel angst en wanhoop als van vreugde en dankbaarheid. De menselijke zwakheden worden niet verdoezeld maar breed uitgemeten. Toch wordt de mens ook geprezen als bijna goddelijk.

Hoe boeiend ook, die Bijbel leest niet altijd gemakkelijk. Sommige boeken zijn raadselachtig of behandelen achterhaalde problemen. Andere bieden chaotische visioenen of pure oorlogsverhalen. Daarbij komt nog het probleem van de afstand in tijd en plaats, waardoor het belang van die teksten voor onze huidige situatie soms moeilijk is te begrijpen.

Eerst had de Bijbel nog een wisselende samenstelling, maar al snel werd een canon vastgesteld van 66 boeken die golden als betrouwbaar en gezaghebbend. Daarna zijn er geen nieuwe boeken toegevoegd. Dat is jammer, want mensen zijn blijven zoeken naar God en hebben beschreven wat zij op die zoektocht hebben ondervonden. En meer recente geschriften zijn toegankelijker, omdat ze dichter staan bij onze huidige werkelijkheid. Een paar voorbeelden.

Ik denk aan Etty Hillesum, die joodse vrouw die in haar oorlogsdagboek God haar innerlijke rijkdom noemde. Zij wilde God niet verantwoordelijk houden voor de ellende van de oorlog, maar vond dat wij mensen God te hulp moeten schieten.

Aan Martin Luther King die in 1963 een meeslepende rede hield over zijn droom dat kinderen van slaven en slavenhouders samen zouden aanzitten aan de tafel der broederschap.

En aan Nelson Mandela die na jarenlange gevangenschap op Robbeneiland voor een politiek van verzoening koos en zijn land naar een vreedzame afschaffing van de apartheid leidde. Als mensen van een meer recente periode kunnen wij hun worstelingen beter begrijpen en voelen wij ons eerder aangesproken.

Iedereen kan de voorbeelden die ik hier noem met tal van andere namen aanvullen. Natuurlijk worden de boeken die deze mensen schreven of over hen geschreven zijn in onze kring gelezen en besproken. Het zou een mooi project zijn om een keuze uit die werken te verzamelen en te bundelen. Ik voel geen behoefte aan een nieuwe canon, wel aan een Derde Testament als een losse verzameling van post-canonieke geschriften. En die dan ook een plaats te geven in onze zondagse erediensten, naast natuurlijk de gebruikelijke lezingen uit de twee oudere testamenten. Want het Verhaal gaat door.

Dick Kooiman